Vragen
Wat is de belangrijkste doelstelling van Trefwoord?
De methode Trefwoord doet een poging om de belevingswereld van het kind en de wereld van de bijbel (de joods/christelijke geloofstraditie) dichter bij elkaar te brengen. Daarbij gaat het om een 'dubbele ontsluiting': a) de bijbelse werkelijkheid voor kinderen proberen te openen; b) de alledaagse ervaringen van kinderen religieus te duiden. Dan is er kans dat er een ontmoeting, een treffen (Trefwoord!) tot stand komt tussen de wereld van het kind en de wereld van de bijbel. Een ontmoeting waaraan kinderen een eigen en open kijk op het leven kunnen ontlenen.
Met welk ‘rooster’ werkt Trefwoord?
Trefwoord werkt volgens een ‘eigen’ driejarenrooster (jaar A, B en C) en is cyclisch van opbouw. De bijbelverhalen zijn in samenhang (Abraham, Isaäk, Jakob...) uitgezet over deze drie jaren. De bijbelverhalen laten veel verschillende thematieken zien. Dat betekent dat als we voor de tweede keer materiaal ontwikkelen voor jaar A, we een nieuw thema (vaak op dezelfde cyclus gebaseerd) kunnen uitwerken. Zo leren kinderen meteen dat bijbelverhalen verschillend geïnterpreteerd kunnen worden. Per schooljaar komen er ongeveer veertien leefthema's aan de orde. Trefwoord is een methode (in afleveringen) die nooit ‘af’ is. Zo blijft het materiaal up-to-date, omdat de actualiteit en dat wat kinderen interesseert telkens verwerkt kunnen worden.
Trefwoord doet een serieuze poging om de tradities van katholieke en protestantse scholen voor primair onderwijs met elkaar te verbinden. Immers: samenhangende bijbelverhalen zijn basis voor leefthema's waarin de ervaringen van kinderen centraal staan.
Hoe is de verhouding tussen de aandacht voor de leefwereld van kinderen en de bijbelverhalen?
Vaak zijn de ervaringen van kinderen uitgangspunt bij het uitwerken van een thema. Het voordeel is dat je als leerkracht dan kunt aansluiten bij wat álle kinderen bezighoudt. Onafhankelijk van hun sociale achtergrond of overtuiging. Trefwoord neemt de tijd om deze ervaringen tot hun recht te laten komen. Er zijn elke week twee bijbelverhalen uitgeschreven. De bijbelverhalen bieden aanknopingspunten om vragen te stellen over de ervaringen van kinderen en die vanuit bijbels perspectief opnieuw te duiden en te verdiepen.
Waarom is er voor een kalenderformule gekozen?
Godsdienstige en levensbeschouwelijke vorming vraagt om ritme en regelmaat. Alle belangrijke dingen in het leven doen mensen elke dag: eten, drinken, slapen. Bezig zijn met godsdienst en levensbeschouwing hoort daar ook bij, want ‘geestelijk voedsel’ heeft iedereen nodig. Vandaar de kalender: elke dag even bezig zijn met geloof en levensthema's. Bovendien geeft het werken met de kalender een rituele vorm aan de godsdienstige vorming die waardevol op zichzelf is.
Trefwoord biedt voor elke dag een scheurblad (voorzien van een datum) met een tekening, die een deel van het thema visualiseert. Deze kalenderformule brengt met zich mee dat scholen die met Trefwoord werken dagelijks korter of langer aandacht kunnen besteden aan godsdienst en levensbeschouwing. De activiteiten die bij het scheurblad horen zijn kort.
Elk thema heeft ook een kleurenposter. Zo wordt voorkomen dat godsdienst en levensbeschouwing niet louter en alleen een verbaal vak wordt. Kinderen zijn immers gewend aan visuele prikkels.
Hoe gaat Trefwoord om met andere godsdiensten?
De kalenderformule biedt de mogelijkheid om aandacht te vragen voor belangrijke momenten (feesten, rituelen) in andere godsdiensten. Daarvoor geeft de methode op die dag in de handleiding informatie, een kort verhaal, een interview, enz. Verder proberen de auteurs van de verhalen de multiculturele samenleving in al haar aspecten zo goed mogelijk te laten meeklinken. In de themakeuze wordt ook gestreefd naar aansluiting bij andere godsdiensten. Bijvoorbeeld met oriënterende thema’s als ‘symbolen’ en ‘feesten’.
Trefwoord reikt keuzemateriaal aan. Waarom?
Elke school is verschillend. Daarom is het prettig om te kunnen kiezen: welke leerinhouden passen wél en welke minder bij mijn groep/school? Daarom is er per dag keuzemateriaal. De samenstellers hebben de onderdelen/activiteiten overzichtelijk per dag geordend om die keuzes te vergemakkelijken. Elke dag heeft een eigen ‘dagaccent’. Die dagaccenten helpen om het thema optimaal tot zijn recht te laten komen.
Het materiaal wordt op drie niveaus aangeboden: onderbouw (groep 1/4), middenbouw (5/6) en bovenbouw (7/8). Voor de midden-/bovenbouw zijn het scheurblok en de posters hetzelfde.
Vraagt Trefwoord veel voorbereidingstijd?
Daarin kunnen we duidelijk zijn: nee! (En dat is ook handig voor invallers.)
Trefwoord probeert gevarieerde werkvormen aan te bieden die een minimale voorbereiding van leerkrachten vergen. Daarom is al het materiaal in Trefwoord kant-en-klaar. Alle verhalen (zowel bijbelverhalen als thematische verhalen) zijn volledig uitgeschreven. De liedjes - ook speciaal voor Trefwoord gemaakt - staan op een cd. Die is ingezongen door een kinderkoor. De soundmix staat ook op deze cd.
Met Kerstmis en Pasen zijn er uitgewerkte vieringen. Uiteraard geldt voor al deze suggesties dat scholen daar hun eigen ideeën aan kunnen toevoegen.
Besteedt Trefwoord ook aandacht aan andere vak- en vormingsgebieden?
Godsdienstige en levensbeschouwelijke vorming staat niet los van andere vak- en vormingsgebieden. Zo blijkt in de praktijk dat het materiaal ook ruime mogelijkheden biedt om de sociaal-emotionele vorming en het normen- en waardenbesef te stimuleren. Scholen die met Trefwoord werken gebruiken het materiaal - met name in de onderbouw - ook na de dagopening. Er zijn ook duidelijke raakvlakken met sociale weerbaarheid, gezond gedrag en zelfredzaamheid, expressievakken en muzikale vorming.
En natuurlijk levert Trefwoord ook een bijdrage aan leergebiedoverstijgende doelen als: werken aan een positief zelfbeeld, voor jezelf en anderen durven opkomen, rekening houden met gevoelens en wensen van anderen, leren handelen naar algemeen geaccepteerde normen en waarden, enz.
Hoe kunnen we de ouders van onze school over Trefwoord informeren?
Bij elke handleiding (er zijn er vier per jaar) hoort een kant-en-klare ouderbrief. Die staat op internet. In die brief wordt één thema toegelicht voor ouders. U kunt deze ‘voorbeeldbrief’ bij uw gebruikelijke ouderinformatie voegen.
Hoe kan de school zich abonneren en wat kost een abonnement?
Trefwoord kent vier abonneringsmogelijkheden. Die zijn:
- Jaarabonnement (vier afleveringen)
- Deelabonnement 1 (één aflevering naar keuze)
- Deelabonnement 2 (twee afleveringen naar keuze)
- Deelabonnement 3 (drie afleveringen naar keuze)
Scholen die niet het hele seizoen met Trefwoord willen werken, kunnen dus een deelabonnement kiezen. Zo vinden sommige scholen het prettig om de afleveringen te kiezen waarin Kerstmis en Pasen vallen. Bel voor meer informatie 033-2541070.
